Najpierw warunki ustawowe. Analiza dotyczy relokacji mieszkańców opisanej w art. 258a ust. 2 pkt 2. Przed kwalifikacją do wykupu trzeba potwierdzić m.in. położenie na właściwym obszarze zagrożenia powodziowego, szkody powodziowe, niecelowość odbudowy lub remontu wobec ponownego zagrożenia, uwarunkowania budynku i zgodę właściciela. Tych warunków nie potwierdza sam kolor mapy. Pełny artykuł i objaśnienie dotyczące ochrony zabytków można rozwinąć na dole panelu.
Mapa porządkuje posesje do dalszego sprawdzenia. Nie rozstrzyga o wykupie ani głębokości zalania. Budynki mieszkalne rozpoznano według oznaczenia w danych źródłowych; nie potwierdzono ich funkcji dokumentami PKOB ani faktycznego zamieszkiwania.
1. Gdzie znajduje się dom?
- A — dom w Q10: w strefie leży co najmniej 1 m² i 1% obrysu domu. To pierwsza grupa do oceny przestrzennej.
- B — dom przy granicy Q10: obrys tylko nieznacznie wchodzi w strefę albo leży poza nią w odległości do 10 m włącznie.
- C — dom ponad 10 m poza Q10: pomiary nie potwierdzają wyraźnego wyniesienia terenu albo wynik zależy od miejsca pomiaru.
- D — dom ponad 10 m poza Q10 na wyraźnie wyniesionym terenie: spełnia opisaną poniżej regułę wysokości. To nie jest potwierdzenie bezpieczeństwa.
Wysokość nie obniża grupy A. Przy granicy Q10 pozostaje grupa B; w jej obrębie domy bez potwierdzonego wyniesienia są sprawdzane wcześniej niż domy wyraźnie wyniesione. Dla domów dalej od Q10 wysokość rozdziela grupy C i D.
2. Jak uwzględniamy wysokość?
Porównujemy teren przy domu z terenem przy najbliższej granicy Q10. Przykład: +3 m oznacza, że teren przy domu jest w tym porównaniu o około 3 m wyższy. Nie jest to wysokość nad rzeką, poziomem wody powodziowej ani wysokość podłogi.
Używamy modelu terenu NMT o siatce 1 m, ze skaningu z października 2021 r. Wysokość terenu jest podana w układzie PL-EVRF2007-NH. Model nie pokazuje zmian po powodzi z 2024 r.
Porównanie wykonujemy dwukrotnie: w otoczeniu 2 m i 5 m najbliższych sobie punktów obrysu domu i granicy Q10. Bierzemy środkową wartość odczytów (medianę), pomijając znane obrysy budynków z warstwy analizowanych domów i BDOT10k. Po stronie domu odczyty są poza Q10, a po drugiej stronie — wewnątrz Q10.
Wyraźne wyniesienie przyjmujemy, gdy oba porównania dają co najmniej +2 m, różnią się o najwyżej 1 m, a dodatkowe sprawdzenie lokalnego zróżnicowania terenu również wskazuje przewagę co najmniej 1 m. Niewielkie różnice centymetrowe nie rozstrzygają kolejności.
Dokładna reguła sprawdzenia wysokości
W obu otoczeniach 10. percentyl odczytów przy domu musi być wyższy o co najmniej 1 m od 90. percentyla przy Q10. Ta kontrola opisuje rzeźbę terenu, nie przedział błędu pomiarowego.
Potrzebne są co najmniej trzy odczyty po każdej stronie w każdym otoczeniu i brak pustych komórek wśród wybranych odczytów. Gdy ich brakuje, pokazujemy „brak wystarczających danych”. Jeśli wyniki z dwóch otoczeń różnią się o ponad 1 m, porównanie jest niestabilne i nie obniża kolejności. Dla domu dotykającego lub przecinającego Q10 różnica do granicy nie służy klasyfikacji; nadal pokazujemy wysokość terenu przy domu.
Bezwzględna wysokość terenu przy domu pochodzi z otoczenia 5 m punktu na obrysie; jeżeli jest tam za mało odczytów, używamy otoczenia 10 m i zaznaczamy to w pomiarach. Takiego poszerzenia nie stosujemy do różnicy wysokości decydującej o grupie.
3. Co rozstrzyga w obrębie grup?
- W grupie B — najpierw brak potwierdzonego wyraźnego wyniesienia, potem wyraźne wyniesienie.
- Udział działki w Q10: najpierw ponad 50%, następnie 10–50%, potem poniżej 10%.
- Odległość domu od Q10: najpierw bliższe domy, w przedziałach co 10 m.
- Odległość domu od osi najbliższej rzeki lub strumienia: najpierw bliższe domy, w przedziałach co 25 m.
- Przy dalszym remisie: większy procent działki w Q10 (do 0,1 punktu procentowego), potem większa powierzchnia w Q10 (do 1 m²). Identyczne wyniki mają wspólne miejsce w kolejności.
Dlatego 3% i 30% powierzchni w Q10 należą do różnych pasm porównania, choć oba domy mogą mieć ten sam kolor opisujący ich położenie. Numer kolejności porządkuje posesje w całym ocenionym zbiorze. Nie jest punktowym pomiarem ryzyka ani ustawowym priorytetem.
Odległości mierzymy od obrysu domu. Ciek pochodzi z BDOT10k (osie rzek i strumieni, bez odrębnych warstw rowów i kanałów). Najbliższy ciek nie musi być źródłem zagrożenia przedstawionego przez Q10. Jego bliskość jest kryterium pomocniczym, nie oceną korzyści dla swobodnego spływu wód.
Który dom decyduje o posesji?
Przy kilku domach wybieramy ten, który wymaga wcześniejszego sprawdzenia według tej samej hierarchii: grupa, wyniesienie, przedział odległości od Q10 i od cieku. Nie łączymy wysokości jednego domu z odległością innego. Przy identycznych wynikach wybór reprezentanta według identyfikatora nie zmienia miejsca posesji. Drobne przecięcia z sąsiednią działką (poniżej 1 m² lub 1% obrysu, bez pełnego zawarcia) nie przesądzają o ocenie.
Co oznacza kolor szary?
To sprawdzenie danych przed nadaniem kolejności: bardzo mała część działki w Q10 (poniżej 1 m² lub 0,1%), brak wystarczającego powiązania z domem albo brak odczytów wysokości potrzebnych do rozdzielenia grup C i D. Jeśli inny dom już uzasadnia grupę A, B lub C, zachowujemy tę grupę i pokazujemy brak danych osobno. Szare posesje nie są „najmniej zagrożone” i nie otrzymują numeru kolejności.
Progi powierzchni, odległości i wyniesienia są roboczymi regułami porównania. Nie wynikają z ustawy i nie określają granicy bezpieczeństwa. Pas do 10 m nie jest deklaracją dokładności granicy Q10. Przedziały odległości są lewostronnie domknięte: np. 0–poniżej 10 m, 10–poniżej 20 m; odległość dokładnie 10 m nadal oznacza grupę B.
Sprawdzono również warianty pasa przy granicy 5/10/15 m i wyniesienia 1/2/3 m. Wynik zależy od przyjętych progów. Przy niezmienionym pasie 10 m zmiana progu wyniesienia z 2 m na 1 m zmienia grupę 72 posesji, a z 2 m na 3 m — 22 posesji. Zestawienie jest w raporcie analizy; przy tej próbie próg kontroli lokalnej wynosi połowę progu wyniesienia.
Co oznacza Q10 i jakie są ograniczenia?
Q10 to zasięg powodzi o prawdopodobieństwie 10% w danym roku, a nie regularnie co dziesięć lat. Procent powierzchni działki w Q10 jest inną wielkością niż prawdopodobieństwo powodzi.
Q10 pochodzi z lokalnych warstw 2019/2022; nie potwierdzono zgodności z aktualnymi mapami zagrożenia powodziowego. Brakuje potwierdzonych danych o uszkodzeniach, mieszkańcach, celowości remontu, możliwości ograniczenia przyszłego zagrożenia, ochronie zabytków i zgodach właścicieli. Kwalifikacji do wykupu nie rozstrzygnięto dla żadnej posesji. Wysokość terenu i linia do Q10 nie zastępują modelu hydraulicznego ani oceny możliwych dróg zalania.