Duszniki Zdrój – dzwony kościoła polsko-katolickiego pw. Matki Bożej Różańcowej

Fot: Jacek Halicki - aerosky.pl

Duszniki Zdrój – dzwony kościoła polsko-katolickiego pw. Matki Bożej Różańcowej

Kolejnym  kościołem w Dusznikach Zdroju, w którym wisiały dzwony, to pierwotnie - kościół ewangelicki szwedzkiego Związku Gustawa Adolfa, powstały jako pierwszy kościół tego związku na Śląsku, a dziś kościół należący do wyznawców Kościoła Polsko - Katolickiego.  W fundamentach tego kościoła umieszczono słój z dwoma talarami i medalem z berlińskiej wystawy przemysłowej z 1844 r. Budowę kościoła zakończono w 1845 r., a w sierpniu 1846 r. zawieszono dzwony, w pierwotnie, zakończonej płaskim dachem, wieży. Hełm w dzisiaj znanej postaci zbudowano dopiero w 1893 r.[1]  

N/z: kościół pw. Matki Bożej różańcowej ok. 1900 r. Fot: Keco - zbiory prywatne w:  https://polska-org.pl/8412289,foto.html?idEntity=532585

Mimo pogłębionej kwerendy nie udało się uzyskać zbyt wielu informacji o zawieszonych w tym kościele dzwonach.

Jedynie, z już wcześniej przywołanej w artykule o dzwonach kościoła pw. śś. Piotra i Pawła, notatki w „Gebirgsbote” z 29 czerwca 1917 r. od korespondenta czasopisma dowiadujemy się, że „… w przyszłym tygodniu sprawdzone zostaną również dzwony kościoła protestanckiego. Tu również odbędzie się godzinne pożegnalne dzwonienie.”[2]

N/z: kościół pw. Matki Bożej Różańcowej i szkoła w Dusznikach Zdroju.  w: https://muzeumpapiernictwa.pl/przeglad-zbiorow/reinerz-i-schl-ev-kirche-mit-schule-kosciol-ewangelicki-i-szkola/

Rekwizycja ta stała się faktem w dniu 5 lipca, kiedy to zdjęto większy i środkowy dzwon z trzech dzwonów miejscowego kościoła protestanckiego, a następnego dnia cztery dzwony kościoła katolickiego. Korespondent dodaje, że „trzeba było je połamać na mniejsze kawałki, bo nie dało się ich zdjąć z dzwonnicy bez odwrócenia do góry nogami. Na jednym z dzwonów kościoła protestanckiego widniała inskrypcja "Chwała Bogu na wysokościach", na drugim  - "Pokój na ziemi i ludziom dobrej woli".  I dalej podaje, że „po rozbiciu dzwonów i zrzuceniu złomu żaden z napisów i dedykacji nie pozostał czytelny. Tylko na jednym kawałku złomu jest jeszcze napisane po niemiecku: Pokój na ziemi”[3]

N/z: fragment artykułu poświęconego rekwizycji dzwonów w Dusznikach Zdroju w 1917 r. w:  Der Gebirgsbote, 1917, nr 75 [12.07] 

Długo nie udawało mi się posiąść wiedzy na temat aktualnego stanu na dzwonnicy tego kościoła, dopóki nie dotarłem do artykułu w niemieckim czasopiśmie „Grafschafter Bote”. Otóż według jego autora – Klausa Habischa dzwon nadal mieszka w dzwonnicy tego kościoła. Jak pisze autor, „Nasz dzwon w kościele ewangelickim został odlany dopiero w 1846 roku we Wrocławiu, w odlewni dzwonów Klagemann, z okazji poświęcenia kościoła, a do Reinerz trafił jako dar od ówczesnego zarządu głównego Towarzystwa im. Gustawa-Adolfa. Na środku korpusu dzwonu widnieje napis: „Der Name des Herrn sie gelobt.”, czyli „Niech będzie pochwalone imię Pańskie”. 27 grudnia 1846 roku dzwon zabrzmiał po raz pierwszy w mieście. Święta Bożego Narodzenia były dla wiernych z pewnością radosnym świętem. Autor tych słów sto lat później wielokrotnie dawał się porwać jej dźwiękom w porze południa. Dzisiaj dzwon ten rozbrzmiewa rzadko, nie ma już gminy ewangelickiej, a polska gmina katolicka jest bardzo mała i opiekuje się nią kapelan mieszkający poza Reinerzem. W kościele przy ulicy Heuschenerstrasse odprawia się więc nabożeństwo tylko raz w miesiącu.[4]

Co więcej, autor udostępnia jako dowód na istnienie dzwonu, jego zdjęcie z października 1999 r.

N/z: dzwon z kościoła pw. Matki Bożej Różańcowej. Fot: Peter Grabiec

Inną, bo wcześniejszą datę zawieszenia dzwonów podaje z kolei Otto Wolf. Według niego miało to miejsce 27 grudnia 1845 r. Istotne jest również to, że pisze on o dwóch dzwonach, a nie jednym, jak podaje Klaus Habisch, odlanych we Wrocławiu, które kosztowały 1100 talarów.[5] Pojawia się więc pytanie; co stało się z drugim dzwonem? W powiązaniu z cytowaną wcześniej informacją z „Gebirgsbote”, w której mowa o rekwizycji dwóch dzwonów i faktem, że jeden dzwon dalej wisi na dzwonnicy, należy przyjąć że dzwony były jednak trzy.

Prezentowany dzwon wyposażony jest w czteroramienną koronę z kluczem. Na szyi widoczny ornament roślinny, poniżej – zamknięta w dwa półwałki inskrypcja odnosząca się do odlewnika; „Gegossen von Klagemann Breslau 1846.” Do dolnego półwałka podczepiony kolejny ornament o motywach roślinnych. Na środku płaszcza –  przywołana w artykule Klausa Habischa inskrypcja wotywna. Na styku płaszcza z wieńcem – prawdopodobnie trzy półwałki.