Burzliwa historia nowej wieży na Śnieżniku

Wieżę na Śnieżniku niejednokrotnie przedstawiano jako problem. Po czterech latach stała się jednym z najlepszych przykładów, jak bardzo rzeczywistość potrafi rozminąć się z katastroficznymi prognozami. Wracamy do sporów wokół jej budowy, roli fanpage "Fotokrajobraz Ziemi Kłodzkiej" i powodów, dla których kolejny rozdział fanpage będzie już pisać jako "Visit Glacensis".

23, 2026 - 20:55
zaktualizowano: 28 dni temu
0 762
Burzliwa historia nowej wieży na Śnieżniku

Powyższe zdjęcie tytułowe wpisu powstało w  26.09.2026 roku o godz. 19.11 – jako część materiału poklatkowego (timelapse) zaprezentowanego na końcu tego wpisu.

Poniżej zaś pełnia Księżyca Żniwiarzy, którą uchwyciłem 6 listopada 2022 roku o godz. 16.39, czyli nieco ponad dwa miesiące po otwarciu wieży.

Polowanie na powtórzenie tego kadru trwało równe cztery lata...

Od medialnej bitwy do Visit Glacensis

Pełnia Księżyca Żniwiarzy zbiegła się z czwartą rocznicą otwarcia nowej wieży widokowej na Śnieżniku. 26 września 2022 roku, po blisko pół wieku przerwy, na szczycie znów można było stanąć ponad linią horyzontu.

Dla nas ta zbieżność to symboliczna klamra. Zamyka ważny rozdział w historii fanpage’a Fotokrajobraz Ziemi Kłodzkiej – czas, w którym włożyliśmy ogrom energii w rzeczowe tłumaczenie, po co ta konstrukcja w ogóle powstaje.

Nie zamierzamy przypisywać sobie cudzych zasług. To nie my zdobywaliśmy unijne miliony ani nie my wylewaliśmy beton na szczycie. Ale kiedy w mediach społecznościowych wylewała się fala emocjonalnego hejtu, a cała dyskusja sprowadzała się do kpin z „blendera”, to my – przez długi czas niemal w pojedynkę – wzięliśmy na siebie niewdzięczną rolę merytorycznego głosu rozsądku. Tłumaczyliśmy, przygotowywaliśmy symulacje, pokazywaliśmy twarde dane i perspektywę krajobrazową. Byliśmy tam, gdzie instytucjom zabrakło pomysłu, determinacji lub zwyczajnej chęci do rzeczowego dialogu z ludźmi.

I właśnie dlatego dzisiejsza rocznica ma dla nas słodko-gorzki smak...

Dziś, gdy emocje opadły, wieża stoi, przyciąga tłumy i zarabia na siebie, a koordynator projektu wieży rusza w teren w poszukiwaniu oficjalnych „partnerów do promocji Ziemi Kłodzkiej”, o wieloletniej, darmowej pracy Fotokrajobrazu Ziemi Kłodzkiej dziwnym trafem nikt już nie pamięta. Zostaliśmy z tego obrazka po prostu wycięci. Standardowy mechanizm: kiedy trzeba było brać na klatę hejt, gasić pożary w sieci i zderzać się z falą krytyki, oddolne zaangażowanie było bardzo wygodne. Gdy przyszedł czas na laury, ordery i budowanie oficjalnej sieci współpracy – decydentom najwygodniej udawać, że nikt przed nimi koła nie wymyślił.

Nie zamierzamy kruszyć o to kopii ani prosić o poklask, ale nie zamierzamy też udawać, że nie widzimy tej urzędowej amnezji. Skoro nasz dotychczasowy dorobek w oczach decydentów waży tak niewiele, idziemy dalej – już na własnych warunkach.

Fotokrajobraz Ziemi Kłodzkiej zmienia szyld na Visit Glacensis i łączy siły z serwisem internetowym, który od 2024 roku wyrasta z dokładnie tej samej misji: rzetelnego, bezkompromisowego spojrzenia na Ziemię Kłodzką. Bez taniego PR-u, bez urzędowej nowomowy, za to z szacunkiem do faktów, przyrody i geografii.

A burzliwe losy samej wieży to najlepszy dowód na to, dlaczego takie podejście jest w tym regionie na wagę złota.

Wieża, której miało nie być

Dziś konstrukcja wrasta w śnieżnicki pejzaż i powoli powszednieje. Z perspektywy czasu łatwo zapomnieć, ile razy ten projekt ocierał się o całkowity krach.

Najpierw latami szukano finansowania, bo koszty przerastały budżet gminy. Gdy fundusze wreszcie spięto – zabrakło chętnych do pracy. Pierwszy przetarg przyniósł kwotę z kosmosu (ponad 19 milionów złotych), na dwa kolejne nie odpowiedział żywy duch. Wykonawcę wyłoniono dopiero przy czwartym podejściu.

I wcale nie był to koniec kłopotów.

W czerwcu 2020 roku na posiedzeniu Komisji Budżetu i Finansów siedmiu z dwunastu radnych RM gminy Stronie Śląskie zagłosowało przeciw realizacji zadania. To nie był spór „dobrych wizjonerów” ze „złymi hamulcowymi” – wątpliwości były twarde, policzalne i dotyczyły publicznych pieniędzy, choć rezygnacja na tamtym etapie też kosztowałaby miliony. Ostatecznie budowa ruszyła, a wraz z nią – prawdziwy front sprzeciwu.

Zaprotestowali czescy ekolodzy, dołączyli polscy politycy i organizacje pozarządowe. Gdy w rejonie kopuły pojawił się ciężki sprzęt, dyskusja błyskawicznie przeniosła się z poziomu estetyki na poziom zarzutów o łamanie rygorów środowiskowych. Petycje, kontrole, interwencje w instytucjach polskich, czeskich i wreszcie unijnych. Do tego doszło wstrzymanie prac na zielonym szlaku po ostrym sporze z Nadleśnictwem Międzylesie, kary administracyjne i wzmożony nadzór. Inwestycja przeszła przez urzędowy czyściec, a jej finał naprawdę nie był z góry przesądzony.

Równolegle wrzało w opinii publicznej. I to tam padał argument, który z pozoru wydawał się nie do podważenia:

„Po co wieża? Przecież ze Śnieżnika wszystko widać”

Poniżej interaktywna mapa pola widzenia powiększonego z tytułu wysokości położenia obserwatora.

Właśnie tutaj zaczynała się rola Fotokrajobrazu Ziemi Kłodzkiej

Jeszcze zanim na szczycie ruszyły jakiekolwiek prace, publikowaliśmy symulacje przyszłego widoku, a w ślad za nimi twarde wyliczenia pokazujące, jak radykalnie podniesienie obserwatora zmienia percepcję panoramy.

Tyle że samo hasło „z wieży widać więcej” nigdy nie było dla nas najważniejszym argumentem.

Śnieżnik ma rozległą, łagodną kopułę. Mówiąc wprost: na samej górze jest po prostu płaski jak naleśnik. I właśnie przez tę swoją geometrię... sam sobie skutecznie zasłania sporą część widoku!

Z centralnego punktu szczytu bez trudu wypatrzysz dalekiego Pradziada, a przy dobrej przejrzystości Karkonosze i kolejne pasma na horyzoncie. Ale przecież uroda górskiego krajobrazu nie zaczyna się sto czy dwieście kilometrów od nas.

Najciekawsze leży często tuż pod nosem: strome stoki, układające się kaskadowo doliny, wsie i kolejne grzbiety, piętrzące się jeden za drugim. A ten cały najbliższy plan płaska kopuła Śnieżnika bezlitośnie chowała przed oczami.

Przez całe dekady recepta była chaotyczna: chcesz zobaczyć widok na wschód – idziesz kilkaset metrów na wschodnią krawędź. Chcesz zobaczyć kolejną dolinę – obchodzisz szczyt z drugiej strony. Turyści i fotografowie bezustannie krążyli po obrzeżach wypłaszczenia, szukając punktów, z których sama góra wreszcie przestanie zasłaniać krajobraz.

Tyle że kopuła Śnieżnika to nie miejski trawnik.

To rezerwat – unikalny ekosystem z cennymi wysokogórskimi siedliskami, borówczyskami, piargami i murawami, którym tysiące turystycznych butów bezlitośnie odbierały życie. Rozchodzenie się ludzi po całej kopule i rozdeptywanie siedlisk nie było wydumanym problemem – to był realny dramat przyrodniczy, z którym służby ochrony środowiska zmagały się od dziesięcioleci.

I tu tkwi największy, często ignorowany paradoks tej konstrukcji:

To, czego kiedyś trzeba było szukać na dziko w różnych punktach na obrzeżach kopuły, dziś dostajemy z jednego podestu wyniesionego 30 metrów ponad nią.

Nie trzeba już krążyć po szczycie i szukać kolejnych okien widokowych. Wchodzisz wyznaczoną ścieżką prosto na wieżę, chłoniesz panoramę 360° i nie urządzasz sobie przy okazji niszczycielskiego spaceru po chronionych murawach.

Po otwarciu wieży ruch na wierzchołku zaczęto wreszcie cywilizować: zmieniono przebieg szlaków, skierowano główne trasy do wieży, postawiono drewniane wygrodzenia i tablice edukacyjne. W urzędowych raportach nazywa się to „kanalizacją ruchu turystycznego”. W praktyce chodzi o genialną prostotę: dać ludziom spektakularne widoki w taki sposób, by chodzili tam, gdzie mogą, zamiast rozdeptywać całą kopułę.

Dziś reguły gry są jasne: ruch odbywa się w wyznaczonej strefie, a chaotyczne wędrówki po całym płaskowyżu są ukrócone właśnie ze względu na ochronę bezcennych siedlisk.

Z wieży nie tylko widać więcej. Z wieży widać dokładnie to, czego wcześniej trzeba było szukać, depcząc miejsca, po których nikt deptać nie powinien !

Prezentowane animacje i modele pola widzenia to nowe, jeszcze czytelniejsze odsłony analiz, którymi dzieliliśmy się z odbiorcami na długo przed rozpoczęciem budowy i w trakcie jej trwania.

Poniżej wyszukiwarka 2499 szczytów widocznych z wieży na Śnieżniku w zależności od warunków pogodowych.

Miraże inwersyjne się nie liczą xD

Ustawienia określają maksymalną liczbę tabliczek z nazwami w bieżącym widoku: Mało: 8, Średnio: 24, Dużo: 60

Może być ich mniej, jeśli na panoramie zabraknie miejsca bez nakładania się opisów.

Tymczasem w internecie trwała zupełnie inna wojna

Fotokrajobraz Ziemi Kłodzkiej na bieżąco dokumentował kolejne etapy budowy, przypominał zapomnianą historię starej wieży, pokazywał nową konstrukcję i punkt po punkcie odpowiadał na zarzuty.

Nie twierdziliśmy, że każdy zarzut jest wyssany z palca. Kwestie ochrony przyrody czy rygorów wykonawczych należało bezwzględnie weryfikować. Można kibicować wieży i jednocześnie twardo wymagać, by wykonawca przestrzegał decyzji środowiskowych – jedno z drugim naprawdę się nie wyklucza.

Tyle że lwiej części internetowego jazgotu trudno było nadać miano merytorycznej debaty.

Wieża w mig została okrzyknięta „blenderem”, „młynkiem do pieprzu”, „czajnikiem” i czym tam jeszcze podpowiadała złośliwa wyobraźnia komentujących.

No cóż – chwytliwy „blender” klika się w sieci nieporównywalnie lepiej niż żmudna analiza geomorfologiczna i ochrona wysokogórskich muraw.

Dlatego rzuciliśmy na szalę własne zasięgi, żeby po drugiej stronie barykady wreszcie wybrzmiały twarde fakty, a nie wyłącznie kpiny.

Siła rażenia tej pracy dawno przekroczyła naszą 22-tysięczną społeczność: kadry Fotokrajobrazu stały się materiałem ilustracyjnym dla największych ogólnopolskich mediów relacjonujących inwestycję – od „Super Expressu”, przez Gazeta.pl, aż po „National Geographic”.

Konsekwentnie pokazywaliśmy cel tej budowy, jej realny bilans i to, jak zmienia szczyt. Jeden z naszych prostych, surowych klipów ze Śnieżnika wygenerował w statystykach Facebooka większy zasięg organiczny niż oficjalny spot promocyjny całego województwa dolnośląskiego.

Nie chodzi o licytowanie się z samorządem województwa. To po prostu namacalny dowód siły społeczności budowanej latami wokół konkretnego regionu – materiał trafiający do ludzi szczerze zaangażowanych w temat potrafi zrobić więcej niż kosztowna kampania agencji reklamowej.

Po naszej stronie barykady wcale nie było tłoczno...

Za merytoryczną obronę wieży zbieraliśmy potężny hejt. W komentarzach nawet radni miejscy nie stronili od insynuacji, że skoro tak uparcie bronimy projektu, gmina musi nam sowicie płacić – że Fotokrajobraz za publiczne pieniądze „wypisuje banialuki” i uprawia urzędowy PR.

Nie uprawiał. Nie wzięliśmy za to ani złotówki.

Robiliśmy po prostu to, czego wtedy dramatycznie brakowało: budowaliśmy merytoryczną przeciwwagę dla głośnego, emocjonalnego sprzeciwu.

Po czterech latach nie będziemy też pisać bzdur, że fanpage Fotokrajobraz Ziemi Kłodzkiej „uratował wieżę”. O jej powstaniu zadecydowały fundusze, wola polityczna, determinacja inwestora, pot wykonawców i skuteczne przejście przez gąszcz procedur.

Ale równoległa, gorąca bitwa toczyła się w mediach społecznościowych.

I tam byliśmy obecni na pierwszej linii – merytorycznie i bezkompromisowo.

Cztery lata później można już trochę mniej wróżyć, a trochę więcej policzyć

Jedna z najchętniej powtarzanych w sieci kasandrycznych przepowiedni głosiła, że nowa atrakcja natychmiast zamieni Śnieżnik w „drugą Gubałówkę”.

Wieszczono tysiące ludzi dziennie, paraliż, zadeptanie góry i turystyczny armagedon.

Sprawdźmy, co na to twarda matematyka:

W 2016 roku, kiedy o nowej wieży dopiero dyskutowano, roczny ruch na szczycie szacowano (według monitoringu AOPK) na około 108 tysięcy osób.

W pierwszym pełnym roku funkcjonowania wieży, czyli w 2023 roku, weszło na nią ponad 130 tysięcy turystów.

Wzrost zainteresowania? Bezsprzeczny.

Katastrofa? Żadna.

Śnieżnik nie stał się jarmarcznym deptakiem, a wieża okazała się znakomitą, pożądaną atrakcją. W 2023 roku doceniono to oficjalnie: obiekt zdobył prestiżowy Dolnośląski Klucz Sukcesu w kategorii najlepszego przedsięwzięcia turystycznego.

I w tym miejscu powraca sedno całego sporu:

Wieżę kreowano na śmiertelne zagrożenie dla chronionej góry, podczas gdy w rzeczywistości stała się zwornikiem systemu chroniącego kopułę przed dzikim rozdeptywaniem.

Czy rozwiązuje każdy problem? Oczywiście, że nie. Generuje ruch, więc ten ruch wymaga stałej kontroli, porządkowania i dyscypliny.

Ale właśnie po to tworzy się infrastrukturę, wyznacza szlaki i stawia wygrodzenia.

Nie po to, żeby zamknąć góry przed ludźmi.

Tylko po to, żeby nie chodzili wszędzie, gdzie popadnie.

Jest w tej historii jeszcze szerszy kontekst makroekonomiczny.

Pandemia na pewien czas zamknęła granice i uczyniła z krajowej turystyki wybór niemal bezalternatywny. Dziś ten sztuczny handicap bezpowrotnie zniknął. Polskie regiony znów konkurują ze sobą na ostrym rynku, a przede wszystkim – z całą Europą, dostępną po kilku godzinach za kółkiem lub po tanim locie.

Turysta nie jest przypisany do Ziemi Kłodzkiej z urzędu.

Trzeba mu dać realny, mocny powód, by wybrał właśnie ten zakątek Sudetów.

Magia krajobrazu, historia i przyroda to fundament – ale bez nowoczesnej infrastruktury i umiejętności porywającego opowiadania o miejscu zostaniemy w tyle.

Wieża na Śnieżniku jest jednym z takich bezdyskusyjnych powodów.

A na koniec trochę o wieżowym pechu

Mamy też jeszcze jedną – traktowaną pół żartem, pół serio – motywację, by powstające wieże brać pod naszą medialną opiekę.

Wieże pozbawione rzetelnego, profesjonalnego PR-u zdaje się bowiem prześladować jakiś wyjątkowy niefart.

Weźmy Wapniarkę.

Do dziś wytypowani blogerzy potrafią wyłożyć się na rzetelnym podaniu daty jej otwarcia. Tymczasem oficjalne dane Starostwa są bezlitośnie jednoznaczne: prace zakończono, a wieżę technicznie dopuszczono do użytku w połowie grudnia 2008 roku. Niestety pech dotyka też spraw znacznie poważniejszych – obiekt jest czasowo wyłączony z użytkowania z powodu koniecznych prac konserwacyjnych.

Jeszcze mniej szczęścia miała wieża na Trójmorskim Wierchu.

Postawiono ją w jednym z najbardziej eksponowanych miejsc w całym regionie... całkowicie bez instalacji odgromowej! Niedługo po uroczystym otwarciu oberwała piorunem, a awaryjny remont pochłonął kwotę odpowiadającą mniej więcej trzem czwartym pierwotnych kosztów całej budowy. Przy okazji tej kosztownej lekcji zamontowano wreszcie instalację odgromową.

Na tym fatum się nie skończyło. Stan techniczny drewnianej konstrukcji z biegiem lat znów stał się dramatyczny, aż w 2026 roku Gmina Międzylesie musiała uruchomić postępowanie na przygotowanie Programu Funkcjonalno-Użytkowego dla odbudowy wieży.

Oczywiście nie zamierzamy twierdzić, że zaangażowany fanpage chroni drewno i stal skuteczniej niż regularna impregnacja, przeglądy i piorunochron.

Ale – choćby na wszelki wypadek – o pozytywny wizerunek i merytoryczną tarczę dla wież na Jagodnej, Czerńcu i Śnieżniku zadbaliśmy o niebo pieczołowiciej.

Fotokrajobraz Ziemi Kłodzkiej istniał na długo przed budową wieży na Śnieżniku. Ta inwestycja nie była powodem narodzin profilu ani jego jedynym tematem.

Stała się za to jednym z najbardziej pasjonujących, angażujących rozdziałów w naszej historii.

Rozdziałem, w którym fotografia zderzyła się z regionalistyką, geomorfologią, biologią, analizą przestrzenną, nowoczesną promocją i całkiem solidną społeczną awanturą.

Po czterech latach od przecięcia wstęgi ten etap naturalnie i bezpowrotnie się domyka.

Ziemia Kłodzka oczywiście zostaje.

I zostaje niezmienna potrzeba opowiadania o niej w sposób dorosły: nie przez pryzmat plastikowych lajków i banalnych fotek z weekendu, ale z głęboką wiedzą o regionie – o tym, jak funkcjonuje, skąd się wziął, co w nim bezwzględnie chronić, co mądrze rozwijać i dlaczego pewne zjawiska wyglądają zupełnie inaczej, kiedy przyjrzeć im się z bliska i bez emocji.

Dlatego kolejny rozdział Fotokrajobraz Ziemi Kłodzkiej będzie pisać już pod marką Visit Glacensis. 

Ważne linki

Stara wieża, nowa wieża, replika na Větrově, etc.

Artykuł National Geographic Polska dotyczący budowy wieży:

National Geographic Polska "Na Śnieżniku stanie wieża widokowa w kształcie blendera"

"Rośnie wieża widokowa na Śnieżniku. Widok jak z innej planety" – artykuł Wyborcza.pl:

Rośnie wieża widokowa na Śnieżniku. Widok jak z innej planety

Artykuł Podróże Gazeta.pl:

Na Śnieżniku powstaje wieża widokowa. Kontrowersji nie brak

RDOŚ: kanalizacja ruchu turystycznego i ochrona roślinności na kopule szczytowej
Zmiana przebiegu szlaku zielonego w rezerwacie Śnieżnik Kłodzki

RDOŚ: skutki schodzenia ze szlaków i wydeptywania wysokogórskich muraw
Wspólny patrol rezerwatu Śnieżnik Kłodzki

AOPK: monitoring frekwencji i oszacowanie 108 tys. odwiedzających w 2016 r.
Monitoring návštěvnosti v Jeseníkách

Dane o ponad 130 tys. odwiedzających wieżę w 2023 r.:
Wywiad z burmistrzem Stronia Śląskiego

Czasowe wstrzymanie prac przy remoncie szlaku:
Problemy przy remoncie szlaku na Śnieżnik

Polsko-czeska komisja, stwierdzone uchybienia i kontynuacja budowy:
ČT24 — komisja ekspercka w sprawie wieży

jaka jest Twoja reakcja

lubię. lubię. 1
niestety. niestety. 1
miłość. miłość. 0
zabawny zabawny 0
wow. wow. 0
smutny smutny 0
zły zły 1

komentarze (0)

User