Duszniki Zdrój - kościół p.w. Świętego Krzyża (nieistniejący)

Duszniki Zdrój - kościół p.w. Świętego Krzyża (nieistniejący)

Niewiele wiemy o dzwonach tego, nieistniejącego już kościoła z 1568 r. na Hirtenberge- albo też Schießberge, zwanego Kreuzkirche lub Niederkirche. Z jednego z opracowań wiadomo natomiast, że w małej wieży kościoła wisiał dzwon z napisem: „GOTT ALLEIN GEBIRDT DIE EHRE!”, czyli: "Tylko Bogu należy się chwała!”[1]

N/z.: Kościół  p.w. św. Krzyża. w: Pompejus, Friedrich August, Album der Grafschaft Glatz oder Abbildungen der Städte, Kirchen, Kloster, Schlösser und Burgen derselben, von mehr als 150 Jahren, Im Selbstverlag des Herausgebers; Druck von Pompejus Otto, Glatz, 1862 w: https://sbc.org.pl/dlibra/publication/47604/edition/44235?search

Jak wskazują opracowania, Kościół p.w. Świętego Krzyża został ukończony ze środków zgromadzonych przez Ewangelików w 1611 r., a jego protektorem i głównym donatorem był ówczesny właściciel do dziś zachowanej papierni  - Gregor Kretschmer z Schenkendorf. Na małej wieży wisiał dzwon z inskrypcją[2]

N/z.: Kościół  p.w. św. Krzyża. Fot: Przemek (NR)° - zbiory prywatne w: https://polska-org.pl/7748449,foto.html?idEntity=4666960

Jak na przełomie XVIII / XIX w. pisał historyk zajmujący się dziejami Ziemi Kłodzkiej katolicki duchowny, pełniący posługę duszpasterską w Dusznikach, Krosnowicach, w końcu proboszcz w Ołdrzychowicach - Joseph Kögler, „…kościół ten, zwany potocznie Niederkirche, znajdował się przy ulicy Niedergasse, na zboczu góry. Wokół niego rozciąga się czworokątny, otoczony murem cmentarz, na którym pochowana jest większość parafian. Sam kościół jest masywną budowlą o długości 32 łokci i szerokości 17 łokci, posiada 3 ołtarze, drewniany sufit i na dachu podobną wieżę z dzwonem…”[3]

Według Köglera, w 1691 r. w wieżę kościoła uderzył piorun, nie powodując jednak większych szkód. Należy więc domniemać, że dzwon też nie ucierpiał.[4]

Z kolei historyk sztuki i konserwator zabytków - Hans Lutsch w swoim opracowaniu uściśla, że dzwon ten miał średnicę 34 cm. Potwierdza też wiedzę o inskrypcji o treści: „ GOT GEBIRDT ALLEIN DEI EHRE”. Dzwon został odlany w 1601 r. przez Valentinusa Lydevicka.[5]

Próby ustalenia, gdzie swoją odlewnię miał ów Lydevick nie przyniosły sukcesu, nie udało się też dotrzeć do informacji o nim samym.

N/z.: nieistniejący już, traktowany jako cmentarny, kościół  p.w. Świętego Krzyża, na którego wieży miał wisieć dzwon ze wzmiankowaną wyżej inskrypcją. w: Bad Reinerz ,Digitalisiert Forschungsgruppe Grafschaft Glatz (FGG) © Rainer Welzel, 2006, Stockach/Hoppetenzell, s. 41

Nie udało mi się ustalić, kiedy kościół został zburzony, nie udało mi się też ustalić, co stało się z jego dzwonem. Być może uległ rekwizycji, być może został przeniesiony do innego kościoła i do dziś dzwoni. Jeżeli tak, to gdzie? Jeszcze wiele poszukiwań przede mną.