Batorów – dzwon kaplicy pw. św. Anny
W Batorowie (niem. Friedrichsgrund) znajduje się urocza kaplica św. Anny, ufundowana przez właściciela tutejszej huty szkła - Rohrbacha, co do której długo posiadałem wątpliwości, czy posiada dzwon. Dziś te wątpliwości, znowu dzięki wsparciu życzliwych ludzi, rozwiewam.
Batorów – dzwon kaplicy pw. św. Anny
Do poszukiwań wiedzy o dzwonie z Batorowa skłoniły mnie publikacje Pana Jarosława Szlegiera –eksploratora historii Szczytnej i okolic, publikowane w portalu „Szczytna po 1946 r.” na FB., który kaplicy św. Anny w Batorowie poświęcił sporo wpisów i wsparł moje starania zmierzające do ustalenia, czy jest w niej dzwon. Podziękowania kieruję też do Panów; Czesława Marculi i Rafała Rosy, którzy dostarczyli materialny dowód istnienia dzwonu w postaci jego zdjęć.
A sama kaplica św. Anny wzniesiona została prawdopodobnie w 1707 r., choć data ta wymaga jeszcze, zwłaszcza w konfrontacji z innymi informacjami, zweryfikowania Wewnątrz kaplicy znajduje się kryształowy żyrandol z huty z Batorowa. Jak podaje za www.bractwo rycerskie.eu Zbigniew Waluś, „pośród wielu „świętych gór” Hrabstwa Kłodzkiego, w jego zachodniej części w Górach Stołowych znajduje się miejsce zwane w miejscowej gwarze „Górą Anny”. Nazwę przyjęto od znajdującej się tam rzymsko – katolickiej kaplicy Św. Anny, położonej na zalesionym górskim grzbiecie Hanuli. Do tego miejscowego sanktuarium już od 170 lat ludzie „przynoszą” swoje kłopoty, cierpienia i prośby oczekując i doznając pomocy w ich rozwiązywaniu.”[1]
Historia kaplicy związana jest z założycielami Batorowa –rodziną Rohrbachów, którzy osiedlili się w 1770 roku w tej okolicy i w 1771 roku uruchomili tu hutę szkła, cieszącą się poparciem Fryderyka Wielkiego, od którego imienia miejscowość przyjęła nazwę Friedrichsgrund. Właściciele huty chcąc ułatwić pracownikom i mieszkańcom spełnianie obowiązków religijnych liczyli się z zamiarem wybudowania tutaj kaplicy, lecz o jej powstaniu zadecydowała inna okoliczność. Panująca w Kotlinie Kłodzkiej w latach 1832–1834 epidemia cholery dotarła również tutaj, traktując tę miejscowość wyjątkowo, ponieważ tylko 5 osób poniosło śmierć wskutek tej choroby. Jak dalej podaje Zbigniew Waluś, „podobno w chwili wybuchu epidemii ptaki i wrony odleciały i powróciły dopiero po ustąpieniu zagrożenia. W podziękowaniu za szczęśliwą obronę przed chorobą ówczesny mistrz szklarski Clemens Rohrbach przyrzekł wybudować kaplicę na „Górze Kopca”, jak ją wtedy nazywano, leżącą w granicach jego własności. Również mieszkańcy Batorowa przyrzekli wznieść drogę krzyżową. Z chwilą ustąpienia choroby przystąpiono do realizacji przyrzeczeń, wybudował i wyposażył kaplicę oraz założył fundację w wysokości 50 florenów. Z procentu tej fundacji miały być dokonywane naprawy. W dniu 26 lipca 1835 roku przy ładnej pogodzie szła po raz pierwszy procesja złożona z członków trzech gmin, z towarzyszącym duchownym. Za zgodą czcigodnego wikariatu poświęcono kaplicę pod wezwaniem „Wszystkich Świętych”. Dokonał tego ksiądz proboszcz T. Peucker ze Szczytnej, który w czasie choroby spieszył z pomocą okolicznym chorym na cholerę, zaopatrując ich w sakrament święty. Okolicznościowe kazanie wygłosił ówczesny wikariusz A. Freudenreich. Odprawiono również modlitwę „drogi krzyżowej” i na koniec udzielono błogosławieństwa. Zezwolenia do wykonywania uroczystej Mszy Świętej w kaplicy udzielono 1899 roku.”[2]
Kaplica to murowana, salowa budowla z półkolistą apsydą, nakryta dachem dwuspadowym z ośmioboczną sygnaturką na kalenicy. I właśnie w tej sygnaturce wiernym służy dzwon, o którym jeszcze niewiele wiemy.
Nie znamy daty jego odlania i poświęcenia, nie wiemy, kto był jego fundatorem, możemy tylko, do czasu zweryfikowania wiedzy, przypuszczać, że sam mistrz Rohrbach.
N/z: dzwon w sygnaturce kaplicy św. Anny. Fot: Czesław Marcula
Niemniej jednak, na poziomie przyczynkarskim, można go scharakteryzować. Jest to niewielki dzwon, prawdopodobnie odlany ze spiżu. Nie posiada typowej korony. Przymocowany jest do jarzma wykonanego z profilu stalowego o okrągłym przekroju, wzmocnionego od góry półokręgiem z płaskownika i wspartym na drewnianym stole dzwonniczym.
N/z: jarzmo dzwonu w sygnaturce kaplicy św. Anny. Fot: Czesław Marcula
Na prawie płaskim hełmie (czapie) brak jakichkolwiek zdobień. Podobnie na szyi dzwonu nie znajdujemy żadnych ornamentów, w górnej części płaszcza znajdujemy dwa oddalone od siebie, zgrubione półwałki. Pas między nimi nie zawiera żadnej inskrypcji. Również w środkowej części płaszcza brak jakichkolwiek inskrypcji, plakiet, czy też ornamentów.
N/z: płaszcz dzwonu. Fot: Czesław Marcula
Na styku płaszcza z wieńcem ludwisarz umieścił kolejne dwa zgrubione półwałki. Widoczne bardzo wyraźne uszkodzenie / wyszczerbienie ust dzwonu, powstałe zapewne wskutek upadku dzwonu.
N/z: styk płaszcza z wieńcem i uszkodzenie ust dzwonu. Fot: Czesław Marcula
N/z: dzwon w sygnaturce kaplicy św. Anny – zdjęcie z górnej półsfery. Fot: Czesław Marcula
N/z: dzwon w sygnaturce kaplicy św. Anny – odwrotna perspektywa. Fot: Rafał Rosa
jaka jest Twoja reakcja
lubię.
0
niestety.
0
miłość.
0
zabawny
0
wow.
0
smutny
0
zły
0
komentarze (0)