Kudowa Zdrój – Zakrze – dzwony kościoła  p. w.  św. Katarzyny Aleksandryjskiej

Fot: jacek Halicki - aerosky.pl

Kudowa Zdrój – Zakrze – dzwony kościoła  p. w.  św. Katarzyny Aleksandryjskiej

Mimo, że parafia istniała już od około 1284 roku, a pierwszy, drewniany kościół  spalili w 1420 roku husyci, to niewiele ze źródeł możemy się dowiedzieć o dzwonach z tego kościoła.  Wiemy, że około 1470 roku wybudowano nowy, też drewniany kościół, a znalezioną, z poprzedniego kościoła figurę św. Katarzyny Aleksandryjskiej umieszczono w ołtarzu głównym. W 1679 roku wybudowano nowy kościół z kamienia, który stoi do dziś. W 1725 roku dobudowano dzwonnicę ze starym dzwonem z 1574 roku. Został on zabrany przez Niemców w ramach rekwizycji wojennych w czasie I wojny światowej.[1] Ciekawe jest, że ani Christophorus Naetius, ani Hieronim Keck w swoich księgach dekanalnych nic o dzwonach nie wspominają,  nie mówiąc już o tym, że Naetius wcale nie pisze o parafii w Kudowie, a Keck wspomina ją tylko raz, jako Kotoffen,  przy okazji wymieniania kościołów filialnych Lewina.[2]

N/z: fragment Księgi dekanalnej Naetiusa i Kecka poświęcony inwentaryzacji kościoła p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej, s. 151

W historię dzwonów z tego kościoła wpisuje się lokalny reporter „Gebirgsbote”, który 12 lipca zamieścił w gazecie notatkę, według której  „z dzwonów w kościele filialnym w Sackisch (Zakrze – czyli kościoła p. w. św.  Katarzyny Aleksandryjskiej – przyp. aut.))  tylko najmniejszy dzwon został zdemontowany, podczas gdy dwa duże dzwony zostały wyreklamowane (z rekwizycji  - przyp. autora) ze względu na ich wartość artystyczną.”[3] Czyżby pisał o wspomnianym już wcześniej dzwonie z 1574 r., który prawdopodobnie został „zastąpiony „ przez dzwon z 1926 r., o którym jeszcze będzie mowa? I co stało się z dwoma pozostałymi, skoro ich aktualnie nie ma na dzwonnicy? Czyżby jednak nie oparły się rekwizycjom w czasie II wojny światowej?

N/z: fragment relacji z rekwizycji w "Gebirgsbote" nr 76 z 14.07.1917 r.

Dziś na dzwonnicy wieży kościoła wiszą trzy dzwony, do których napęd wykonała firma Rduch z Godowa.[4]

N/z: dzwony  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

Najstarszy z dzwonów  - św. Józef - pochodzi z 1926 r. Waży 430 kg i został odlany w 1926 r. w odlewni Petit & Gebr. Edelbrock.[5]  ( dostępne mi źródła nie dostarczają jednak wiedzy, czy dzwon odlano w odlewni Carla Edelbrocka, czy Wernera Hüeskera – przyp. aut.)  Jego ton muzyczny to b’. Zamocowany do stalowego jarzma przy pomocy trzech cybantów wykonanych ze stalowego pręta, posiada czteroramienną koronę.

N/z: dzwon "Święty Józef" na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

Na szyi św. Józefa widoczny ornament roślinny zamknięty od góry i dołu w zgrubione półwałki, poniżej inskrypcja zamknięta w dwa półwałki, na chwilę obecną, na podstawie posiadanej dokumentacji – nie do odczytania. W dolnej części szyi, poniżej inskrypcji – kolejny ornament roślinny zamknięty w dwa zgrubione półwałki.

N/z: szyja dzwonu "Święty Józef" na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

W środkowej części płaszcza św. Józefa  -  plakieta z wizerunkiem postaci świętego z Dzieciątkiem z jednym ze swoich atrybutów – kwitnącą różdżką. Po przeciwległej stronie płaszcza  - plakieta z herbem odlewni zdjęcie u dołu po prawej).

N/z: plakieta na dzwonie "Święty Józef"  na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

Wieniec od płaszcza - oddzielony trzema półwałkami. Widoczna dolna część bijaka (serca) zakończona kulistym elementem.

N/z: wieniec dzwonu "Święty Józef"  na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

Drugi z dzwonów to dzwon św. Katarzyny. Został odlany w ludwisarni Jana Felczyńskiego w 2003 r. Waży 730 kg a jego ton to g’. Dzwon wyposażony w czteroramienną koronę z kluczem. Ramiona korony ozdobione główkami putto. Na styku hełmu z szyją  inskrypcja odnosząca się do odlewni: „ME FECIT JOANNES FELCZYNSKI CAMPANARUM FUSO PREMISLIA A D. 1808 – 2003”  Tu widoczna tylko jej część z datą powstania odlewni i datą odlania dzwonu: A. D. 1808 - 2003

N/z: dzwon "Święta Katarzyna"  na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

Na szyi, poniżej inskrypcji, szeroki pas ornamentu o motywach roślinnych utrzymany w stylu orientalnym.

N/z: ornament na szyi dzwonu "Święta Katarzyna" na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

W centralnej części płaszcza  ludwisarz umieścił plakietę z wizerunkiem św. Katarzyny Aleksandryjskiej z jej atrybutami, m. in. Krzyżem, mieczem oraz kołem, na którym według przekazu była łamana. Poniżej – krótka inskrypcja: „IMIE MOJE ŚW. KATARZYNA.”  Po przeciwnej stronie kolejna inskrypcja:  „NIECH  TWÓJ GŁOS  WYCHWALA  IMIĘ  BOGA  PRZYPOMINA  NAM  O  MODLITWIE  I BUDZI  NASZE  SUMIENIA.

N/z: plakieta napłaszczu dzwonu "Święta Katarzyna" na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

Poniżej inskrypcji  - jaśniejszy pas zamknięty dwoma półwałkami, Na wieńcu kolejny ornament roślinny w orientalnym stylu. Wieniec od ust oddzielony zdwojonym półwałkiem.

N/z: ornament na wieńcu dzwonu "Święta Katarzyna" na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

Trzeci – najcięższy z dzwonów, waży 1000 kg nosi imię „Jan Paweł II." Podobnie jak „św. Katarzyna” został odlany w ludwisarni Jana Felczyńskiego w 2003 r. Jego ton muzyczny to f’. Dzwon też wyposażony jest w czteroramienną koronę z kluczem. Ramiona korony ozdobione główkami putto. Na styku hełmu z szyją  inskrypcja odnosząca się do odlewni. Tu wyraźnie widoczna tylko jej część z datą powstania odlewni i datą odlania dzwonu: A. D. 1808 - 2003

N/z:  dzwon "Jan Paweł II" na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

Poniżej inskrypcji na szyi  o treści: „ ME FECIT JOANNES FELCZYNSKI CAMPANARUM FUSO PREMISLIA A D. 1808 – 2003”– szeroki ornament roślinny, w który na całej  jego wysokości wnika plakieta z podobizną papieża – św. Jana Pawła II . z pastorałem zakończonym krzyżem. Poniżej krótka inskrypcja: „ IMIĘ MOJE JAN PAWEŁ II”.

N/z:  plakieta na płaszczu dzwonu "Jan Paweł II" na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/

Na  przeciwległej stronie płaszcza kolejna inskrypcja o treści:

„DZWON  TEN  ODLANO  W  25. ROKU  PONTYFIKATU  PAPIEŻA  -  POLAKA, OJCA  ŚWIĘTEGO  JANA  PAWŁA  II,  KIEDY  ORDYNARIUSZEM  ARCYDIECEZJI  WROCŁAWSKIEJ  BYŁ  KS.  HENRYK  -  KARDYNAŁ  - GULBINOWICZ  A  PROBOSZCZEM  PARAFII  KS.  PRAŁAT  JAN  SZETELNICKI DZWON  TEN  UFUNDOWALI  PARAFIANIE  PARAFIA  ŚW.  KATARZYNY KUDOWA – ZDRÓJ  A.D. 2003”

Poniżej inskrypcji, podobnie jak na dzwonie św. Katarzyny  - jaśniejszy pas zamknięty dwoma półwałkami, Na wieńcu kolejny ornament roślinny w orientalnym stylu. Wieniec od ust oddzielony zdwojonym półwałkiem.

 N/z:  ornament na wieńcu dzwonu "Jan Paweł II" na dzwonnicy kościoła  p. w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej Fot: skan z filmu "Campanae Poloniae" w: https://www.youtube.com/watch?v=k5IVy0paPgA,  także: https://rduch.pl/