Kudowa Zdrój - Góra Parkowa – dzwony dawnego kościoła ewangelicko – augsburskiego  p. w.  Chrystusa Pana

Fot: jacek halicki - aerosky.pl

Kudowa Zdrój - Góra Parkowa – dzwony dawnego kościoła ewangelicko – augsburskiego  p. w.  Chrystusa Pana

Podczas kwerendy źródeł dotyczących dzwonów Kudowy Zdroju kościół ewangelicko – augsburgski p. w. Chrystusa Pana długo pozostawał na peryferiach moich zainteresowań. Ale tylko do czasu.

W czasie kwerendy udało mi się natrafić na relację z rekwizycji dzwonów w Kudowie - Zdroju na cele militarne w czasie I wojny światowej, w lipcu 1917 r. Według krótkiego zapisu korespondenta „Gebirgsbote” z 5 lipca 1917 r. „dzwony z kaplicy Schlossberg (wówczas -na górze Zamkowej, obecnie Górze Parkowej - przyp. aut.) w Kudowie pozostaną zawieszone z powodu nieodpowiedniego materiału.”[1] Wskazywać to mogło, że dzwony odlane były z żeliwa, lub ze staliwa, a te surowce miały dla armii i przemysłu zbrojeniowego dużo mniejszą wartość, niż spiż, cz też brąz.

N/z: ewangelicko - augsburgski kościół p. w. Chrystusa Króla w latach 1905 - 1920. Fot: TW40° - zbiory prywatne w: https://polska-org.pl/909142,foto.html?idEntity=518069

Inspirację do dalszych poszukiwań dała Pani Iza Ryterska-Stolpe z fundacji  „Przestrzeń  Artystyczna  Ka–Plica”, zadając mi pytanie w jednym z komentarzy do moich albumów, dlaczego jeszcze nic nie napisałem o dzwonie z tego kościoła i przesyłając amatorskie zdjęcie dzwonu zachowanego w tym zdesakralizowanym obiekcie. Idąc tym tropem, udało się poczynić uzgodnienia, w wyniku których wykonana została dokumentacja fotograficzna istniejącego dzwonu.

N/z: ewangelicko - augsburgski kościół p. w. Chrystusa Króla w latach 1900 - 1914. Fot: maras°  - zbiory prywatne w: https://polska-org.pl/894147,foto.html?idEntity=518069

Dzwon, który znajduje się w dzwonnicy to dzwon ze staliwa bez korony. Jej rolę pełni stalowy pierścień mocujący dzwon do drewnianego jarzma, okutego dla wzmocnienia na końcach stalową taśmą. Nie posiada dzwon żadnych zdobiących go plakiet czy też ornamentów, a tylko trzy inskrypcje.  Jest on pewnie jednym z tych dzwonów, o których pisze korespondent „Gebirgsbote”,  na co wskazuje data jego odlania, o czym za chwilę.

N/z: dzwon z kościóła ewangelicko - augsburgskiego p. w. Chrystusa Króla. Fot: Cezary Czerniachowicz 

Uwagę zwraca też kształt drewnianego, wypukłego na środku jarzma, umożliwiające dokładne umocowanie do niego pierścienia dzwonu – odpowiednika korony.

N/z: jarzmo dzwonu z kościóła ewangelicko - augsburgskiego p. w. Chrystusa Króla. Fot: Cezary Czerniachowicz 

Dzwon wykonany został w jednej z odlewni stali Bochumer Verein Gussmanstahl – jednego z największych producentów stali dla przemysłu zbrojeniowego, prawdopodobnie w latach 1875-1876. Informuje o tym zamknięta między dwoma półwałkami inskrypcja na szyi dzwonu.

N/z: inskrypcja na szyi dzwonu z kościóła ewangelicko - augsburgskiego p. w. Chrystusa Króla. Fot: Cezary Czerniachowicz 

Fundatorem dzwonu było natomiast Ewangelickie Stowarzyszenie Fundacji Gustawa Adolfa  powstałe w 1842 r. ku czci szwedzkiego króla Gustawa II Adolfa, którego protestanci po wojnie trzydziestoletniej uznali za zbawcę  niemieckiego protestantyzmu, a precyzyjniej rzecz ujmując – jedna z jego agencji zajmująca się organizowaniem godnej pracy kobiet , czyli  Lebenswerk des Gustav Adolf Frauenverein – Magdeburg. Fundacja nastąpiła w 1876 r.

N/z: inskrypcja na płaszczu dzwonu z kościóła ewangelicko - augsburgskiego p. w. Chrystusa Króla. Fot: Cezary Czerniachowicz 

N./z.: dokładne umiejscowienie inskrypcji fundacyjnej na płaszczyźnie płaszcza dzwonu. Fot: Cezary Czerniachowicz 

Po przeciwnej stronie płaszcza, w jego środkowej części znajdujemy trzecią inskrypcję o treści „GOTT ALLEIN DIE EHRE!, co w tłumaczeniu brzmi: „TYLKO BOGU CHWAŁA!

N./z.: inskrypcja na odwrotnej stronie płaszcza dzwonu. Fot: Cezary Czerniachowicz

 Na styku płaszcza z wieńcem dzwonu odlewnik umieścił trzy półwałki. Widoczne serce dzwonu.

N./z.: wieniec dzwonu. Fot: Cezary Czerniachowicz 

Jeszcze jedna ekspozycja dzwonu w całej okazałości. Czerwoną strzałką zaznaczony ręczny napęd dzwonu, a więc: dźwignia z zamocowanym uchem i przyczepioną do niego liną, za pomocą której dzwonnik wprawiał dzwon w ruch.

Fot: Cezary Czeniachowicz