Nowa Ruda – dzwony kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny

Fot: Jacek Halicki - www.aerosky.pl

Nowa Ruda – dzwony kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny

Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny przy ul. Cmentarnej został wzniesiony, jako kolejny po kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, w latach ok. 1500-1502 r. i nosił wówczas wezwanie Św. Mikołaja. Po przejściu właścicieli Nowej Rudy, panów von Stillfried und Rattonitz na protestantyzm i po zbudowaniu (do 1567 r.) par. kościoła ewangelickiego w Górnym Mieście przeniesione na ów kościół wezwanie Św. Mikołaja wraz z prawem patronatu. Starszy kościół przy ul. Cmentarnej pozostawiony katolikom. Od 1631 r. użytkowany jako kaplica i pod obecnym wezwaniem. Od końca XVII w. to kościół filialny, a od końca XVIII stulecia cmentarny.[1]

W 1560 r. wielebny Christophorus Neaetius nie poświęcił tej świątyni zbyt wiele miejsca w spisanej przez siebie księdze dekanalnej, wspominając tylko, że „w Neurade znajdują się trzy kościoły. Jeden z nich jest całkowicie opuszczony.”[2]

Więcej uwagi dla tego kościoła znalazł w 1631r. ówczesny dziekan kłodzki Hieronim Keck, zostawiając ślad pisany w księdze dekanalnej sporządzonej podczas wizytacji parafii i obiektów sakralnych Hrabstwa Kłodzkiego, podległych jego jurysdykcji. Zapisał wtedy m.in., że „Do kościoła tego ( pw. św. Mikołaja – jako kościoła parafialnego – przyp. aut.) przynależą dwie kaplice w mieście – jedna pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny (związana z augustianami), druga pod wezwaniem Świętego Krzyża (wzniesiona tymczasowo ze względu na bardzo niskie dochody kościoła filialnego w Volpersdorfie) – oraz cztery kaplice zbudowane kilka lat temu w miejscowościach: Königswalde, Kransdorf, Lusdorff i Hausdorff. Wszystkie one tworzą jedną parafię, obejmującą również trzy wsie sąsiadujące z miastem: Kuntzendorff (liczącą 24 mieszkańców), Buche (13 mieszkańców) i Wallitz (20 mieszkańców).”[3]

Tenże sam Keck w dalszej części swojego zapisu w księdze dekanalnej  zapisał także, że „w mieście Neurode znajduje się jeszcze jeden kościół, pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny. Na podstawie daty 1502, widniejącej na wyższej kondygnacji, można – choć nie z całkowitą pewnością (gdyż odnotowano tam również inny rok) – wnioskować o czasie jego budowy. Świątynia jest jasna i dość przestronna, lecz nabożeństwa odprawiane są w niej jedynie okazjonalnie, w święta Najświętszej Maryi Panny. Brak jest informacji na temat konsekracji kościoła. Znajdują się w nim trzy ołtarze; w górnej części jednego z nich umieszczono wizerunek Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Inwentarz świątyni obejmuje: kilka obrusów ołtarzowych, jedno antepedium, sześć świeczników oraz dwa dzwony.[4]


N/z: skan z księgi dekanalnej Neaetiusa i Kecka, s. 159

 Duchowny i kronikarz Ziemi Kłodzkiej - Joseph Kögler w jednym ze swoich opracowań wspomina o dwóch dzwonach w tym kościele, nie podając żadnych szczegółów o ich charakterystyce. A pisze tak: „Kościół ten, zwany potocznie „Brüderkirchel” ze względu na założone przy nim bractwo, znajduje się na przedmieściach i jest starym, masywnym budynkiem. Na jego dachu wznosi się drewniana wieża z dwoma dzwonami i zegarem, a wewnątrz kościół ma drewniany strop i trzy stare ołtarze. Ten niewielki kościół został prawdopodobnie zbudowany w 1502 roku i poświęcony na cześć Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Około roku 1693 przy kościele tym powstało bractwo pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Kościół ten służy również jako kościół cmentarny ze względu na położone w pobliżu miejsce pochówku.”[5]

Wzmiankę o dzwonach z kościoła pw. Wniebowzięcia NMP znajdujemy jeszcze w „Gebirgsbote” z 1917 r. przy okazji prowadzonego demontażu dzwonów w ramach rekwizycji wojennych. Miejscowy reporter tego lokalnego periodyku  podaje, że „We wtorek niektóre z naszych dzwonów kościelnych musiały zmierzyć się z trudnym losem wojennym. W kościele Brüderkirche (to zamienne zawołanie, pod którym znany jest w/w. kościół – przyp. aut.) i w kościele Kreuzkirche zdemontowano po jednym mniejszym dzwonie.[6]

N/z: dzwonnica kościoła pw. Wniebowstąpienia NMP. Fot: Jacek Halicki - www.aerosky.pl

I w tym miejscu chwilowo muszę skończyć relację o dzwonach kościoła pw. Wniebowzięcia NMP, a to ze względu na brak dostępnych informacji o ich dalszym losie. Milczą źródła, milczą ludzie, brakuje mi też dokumentacji fotograficznej aktualnego stanu na dzwonnicy, która pozwoliła by na charakterystykę istniejących dzwonów.