Kłodzko – dzwony kościoła p. w. Podwyższenia Krzyża Świętego
Historia i teraźniejszość dzwonów Ziemi Kłodzkiej nie była by pełna, gdyby pomijała milczeniem dzwony nowo powstałych obiektów sakralnych. Zamieszczam więc informację o dzwonach kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodzku, zbudowanego na przełomie XX i XXI w., która powstała dzięki życzliwej współpracy proboszcz tutejszej parafii.
Fot: Przemysław Witowski
Kłodzko – dzwony kościoła p. w. Podwyższenia Krzyża Świętego
W 1982 r. w Kłodzku przy ul. Stefana Kardynała Wyszyńskiego1, została erygowana parafia p. w. Podwyższenia Krzyża Świętego. W kwietniu 1997 r. rozpoczęto długo odwlekaną budowę kościoła dla parafii. Kościół został oddany do użytku w stanie surowym w 2000, a przez następny rok trwała adaptacja wnętrza. Równolegle proboszcz parafii i wspólnota wiernych podjęli starania o wyposażenie kościoła w dzwony. Zorganizowano zbiórkę złomu, na którą gremialnie odpowiedzieli parafianie, składając w darze, a to miedziane kotły, a to srebrną biżuterię, a to srebrne sztućce, trafiła się nawet kilogramowa srebrna sztabka.[1]
N/z: Dzwonnica kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego w Klodzku - opracowanie własne autora na podstawie fot: Zbigniew Waluś w: https://polska-org.pl/6837700,foto.html
Ówczesny proboszcz parafii zamówił 3 dzwony w pracowni Janusza Felczyńskiego w Przemyślu w 1992 r., po pewnym czasie pojechał ze złomem metali kolorowych i wrócił z dzwonami. Więcej – wykonał rysunek dzwonnicy i znalazł wykonawcę na elektroniczny napęd dzwonów. W listopadzie 1993 r. dzwony po raz pierwszy rozbrzmiały na prowizorycznej dzwonnicy.[2]
Po wykonaniu docelowej konstrukcji dzwonnicy dzwony zostały zawieszone na niej i dopiero podniesione na właściwe miejsce wraz z konstrukcją dzwonnicy. Z operacją przeniesienia dzwonów z tymczasowej dzwonnicy na docelową wiąże się pewien znamienny incydent. Otóż w czasie, gdy dzwony oczekiwały na balkonie na przemieszczenie z jednej dzwonnicy na drugą, jeden z dzwonów uległ zuchwałej kradzieży. Z dostępnego mi źródła nie wynika, który. Trzeba sobie wyobrazić rozterki, jakie w związku z kradzieżą przeżywali duchowni. Koniec końców, dzięki zaangażowaniu wiernych udało się ustalić sprawcę tego niecnego występku i odzyskać dzwon bez jego uszkodzenia. Więcej o tej historii mogą Państwo poczytać w okolicznościowym wydawnictwie „Wspólnota krzyża – Parafia p. w. Podwyższenia Krzyża Świętego w latach 1974 – 2004” autorstwa Grażyny Tomaszewskiej, Beaty Burcowskiej – Procak i Janusza Laski.[3]
A co wiemy o dzwonach? Najmniejszy z nich, wiszący po lewej strony u góry dzwonnicy to dzwon o wadze 150 kg i tonie f’.
N/z: Dzwon f' - opracowanie własne autora na podstawie fot: Przemysław Witowski
Jest przymocowany do metalowego jarzma za pomocą dwóch stalowych cybantów. Między jarzmem a sześcioramienną korona z kluczem umieszczono drewniany amortyzator naprężeń. Hełm od górnej części płaszcza (szyi) oddzielony półwałkiem, pod tymże – dookólny ornament złożony naprzemiennie z girland i festonów.
W środkowej części płaszcza umieszczono inskrypcję w dwóch wersach o następującej treści: „W KRZYŻU CIERPIENIE / W KRZYŻU ZBAWIENIE / W KRZYŻU MIŁOŚCI NAUKA”. Dolny wers rozdzielony symetrycznie plakietą z podobizną Chrystusa Ukrzyżowanego.
N/z: Dzwon f' -widoczne; ornament, plakieta z wizerunkiem Chrystusa Ukrzyżowanego oraz inskrypcja - opracowanie własne autora na podstawie fot: Przemysław Witowski
Po przeciwległej stronie na szyi pod ornamentem trudny do zidentyfikowania na chwilę obecną emblemat w postaci tarczy herbowej, a na płaszczu kolejna inskrypcja: „UFUNDOWANY PRZEZ WSPÓLNOTĘ / PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚW”. Niżej: „KŁODZKO 1992 R.”
N/z: Dzwon f' -widoczna inskrypcja na "rewersie" dzwonu - opracowanie własne autora na podstawie fot: Przemysław Witowski
Na styku płaszcza z wieńcem dwa półwałki j i dodatkowo jeden w środkowej części wieńca.
Po lewej stronie u dołu zamontowano drugi dzwon o wadze 260 kg i tonie muzycznym cis’. Zawieszony do stalowego jarzma za pomocą czterech cybantów. Między jarzmem a sześcioramienną koroną z kluczem również umieszczono drewniany amortyzator naprężeń. Hełm od górnej części płaszcza (szyi) oddzielony półwałkiem, pod tymże – dookólny ornament złożony naprzemiennie z girland i festonów.
Zbigniew Sobański