Pasterka – dzwony kościoła pomocniczego p. w. św. Jana Chrzciciela

Fot: Jacek Halicki - aerosky.pl

Pasterka – dzwony kościoła pomocniczego p. w. św. Jana Chrzciciela

Pierwszą pisana wzmiankę o dzwonach w kościele p. w. św. Jana Chrzciciela w Pasterce (niem. Passendorf ) znajdujemy w księdze dekanalnej Naetiusa i Kecka. Co prawda, pierwszy z nich nie wspomina o dzwonach w Pasterce, ale Keck w inwentaryzacji z 1631 r. wspomina o jednym dzwonku.[1] 

N/z: fragment tekstu z księgi dekanalnej Naetiusa i Kecka, s. 145

W 1892 roku Passendorf stał się niezależną parafią. Pierwszym proboszczem został ks. prałat Heinze. Za jego kadencji zakupiono do kościoła m. in. nowe organy, nowe ławki i oraz dwa dzwony, a także odnowiono ołtarz. Udało mu się również zbudować nową plebanię i nowy budynek szkolny w 1903 i 1904 roku przy wsparciu państwa.[2]

N/z: panorama Pasterki z widokiem na kościół p. w. ś. Jana Chrzciciela w: www//heimatwerk.grafschaft-glatz.de/Rundbrief_2022-1_web.pdf, s. 11

Prawdopodobnie to te dwa dzwony, o których wspomniałem w poprzednim slajdzie zostały zarekwirowane 11 lipca 1917 r. Jak 12 lipca pisał korespondent „Gebirgsbote”, „Po południu (…) , po godzinnym pożegnalnym biciu, duży i mały dzwon z brązu z miejscowego kościoła parafialnego zostały zdjęte przez montera z firmy Geittner z Breslau z pomocą pioniera. Duży dzwon, ważący 125 kg, został rozbity na wieży, podczas gdy mały dzwon, ważący 75 kg, został zdjęty w stanie nienaruszonym. Środkowy dzwon, ważący 100 kg, został zachowany ze względu na jego wartość artystyczną, a także jako dzwon kościelny. Dwa skonfiskowane dzwony zostały odlane przez firmę Carl Friedrich Ulrich w Apoldzie w 1899 roku.”[3]

N/z: fragmend artykułu o rekwizycji dzwonów z 1917 r. w: Der Gebirgsbote, 1917, nr 76 [14.07] w:https://jbc.jelenia-gora.pl/dlibra/doccontent?id=21294, 

Dokonując kwerendy natrafiłem na wykaz dokonań Hofglockengiesserei Franz Schilling Sohne Apolda,[4] i w tymże wykazie znalazłem dzwon z Pasterki, odlany między rokiem 1878 a rokiem 19914. Pierwszy problem to to, że jego waga nie pasuje do wagomiarów podanych w „Gebirgsbote” Dzwon w wykazie ważył 270 kg, a według artykułu dzwony ważyły odpowiednio;  125, 100 i 75 kg. Inna wątpliwość dotyczyła umiejscowienia Passendorfu koło Neurode (Nowa Ruda). Okazuje się, że Passendorf w latach 1816 – 1853 należał do powiatu  ziemskiego Glatz, a od 1854 do 1932 do powiatu ziemskiego Neurode.

N/z: skan informacji o dzwonie dla Pasterki w : https://ia802908.us.archive.org/9/items/diehofglockengie0000schi/diehofglockengie0000schi.pdf, s. 97 

I wreszcie trzecia kwestia: Urlich, czy Schilling? Otóż założoną w 1826 r. odlewnię Urlichów w Apoldzie na początku 1862 r. przejął Carl Richard Emil Ulrich, który w 1865 r. ożenił się z siostrą Franza Friedricha Augusta Schillinga. Od 1868 r. Franz Schilling uczył się zawodu ludwisarza, po zakończeniu nauki pracował jako czeladnik w firmie szwagra, a w 1877 r. został  jego wspólnikiem i od 1911 r. z powodzeniem rozwijał firmę pod nazwą „Franz Schilling Söhne”.[5]

N/z: jeden z dzwonów z odlewni w Apoldzie - zdjęcie ilustracyjne w: Hofglockengiesserei Franz Schilling Söhne Apolda, https://ia802908.us.archive.org/9/items/diehofglockengie0000schi/diehofglockengie0000schi.pdf, s. 46

Na zdjęciu: po lewej – rycina prezentująca pracę w odlewni, po prawej  – znak graficzny odlewni w Apoldzie. w: Hofglockengiesserei Franz Schilling Söhne Apolda, w:  https://ia802908.us.archive.org/9/items/diehofglockengie0000schi/diehofglockengie0000schi.pdf, s. tyt.  

Otwartą zostaje też kwestia, jakie dzwony wiszą dziś w kościele p. w. św. Jana Chrzciciela w Pasterce?