Skrzynka – dzwony kościoła p. w. św. Bartłomieja
Kościół p. w. św. Bartłomieja w Skrzynce to kolejny przykład historii niedokończonej. Poza szczątkowymi informacjami z XVI /XVII w. i tymi, które wnosi w swojej pracy M. Tureczek, niewiele udało się na tę chwilę ustalić. I znowu pozostaje mi tylko nadzieja, że na mój przyczynkarski materiał zareaguje lokalna społeczność i miejscowi eksploratorzy historii.
Zbigniew Sobański
Fot: Jacek Halicki CC BY-SA 4.0 pl
Skrzynka – dzwony kościoła p. w. św. Bartłomieja
Historia dzwonów w Skrzynce sięga co najmniej XVI w., choć, być może zawisły dużo wcześniej, bowiem kościół powstał tu już w XIV w., prawdopodobnie w drugiej połowie tegoż wieku, kiedy władał tu ród Pannwitzów. Podczas inwentaryzacji parafii, w tym i kościoła p. w. św. Bartłomieja Christoporus Naetius stwierdził naocznie w kościele trzy dzwony, co skrzętnie odnotował w prowadzonej przez siebie księdze dekanalnej, dzięki czemu dziś mamy pisane świadectwo ich istnienia.[1]
N/z: Fragment księgi dekanalnej Naetiusa i Kecka z zapisem wyników wizytacji kanonicznej w 1560 r.
Istnienie tych 3 dzwonów potwierdził podczas kolejnej inwentaryzacji Hieronim Keck, co też skrupulatnie zapisał w prowadzonej przez siebie księdze dekanalnej Niestety, ani on, ani wcześniej Naetius, nie podają żadnych informacji dotyczących charakterystyki tych dzwonów. Nic też nie wiemy o odlewniach i ludwisarzach, którzy odlali te dzwony.[2]
N/z: Fragment księgi dekanalnej Naetiusa i Kecka z zapisem wyników wizytacji kanonicznej w 1631 r.
Na kolejny ślad dzwonów ze Skrzynki natrafiamy u Marcelego Tureczka. Dzwon ujęty w ewidencji „Leihglocken” pod nr . 9/7/57 pochodzi z 1758 r. i waży 300 kg. To dzwon spiżowy o wysokości bez korony wynoszącej 78 cm. Jego średnica dolna wynosi 78 cm.[3]
N/z: dzwon św. Bartłomieja ze Skrzynki. Fot: M. Tureczek, Leihglocken...
Dzwon wyposażony jest w sześcioramienną koronę o wysokości 17 cm, z kluczem. Pałąki korony bez widocznych ornamentów. Na czapie ( hełmie ) ludwisarz umieścił pojedynczy półwałek.[4]
N/z: korona dzwonu św. Bartłomieja ze Skrzynki - opracowanie własne autora na podstawie: fot: M. Tureczek, Leihglocken...
W górnej części płaszcza, na styku z hełmem widoczny fryz ze stylizowanych liści, zachodzący na hełm, poniżej ornament sznurowy. Poniżej ornamentu, zamknięta półwałkami inskrypcja. Poniżej szeroki fryz z wici roślinnych. Inskrypcja brzmi: ME „FVDITIGNATIVS IOSEPHVS LORCKE GLACENSIS 1758”[5] , co w tłumaczeniu brzmi: „UFUNDOWANY PRZEZ IOSEFA LORCKE W KŁODZKU W 1758 R.” Jak w wielu wcześniej omawianych inskrypcjach i tu spotykamy się z manierą zastępowania liter U literą V .
N/z: szyja dzwonu św. Bartłomieja ze Skrzynki z widoczną inskrypcją i ornamentem - opracowanie własne autora na podstawie: fot: M. Tureczek, Leihglocken...
Na płaszczu odlewnik umieścił plakietę z przedstawieniem św. Bartłomieja i inskrypcją wyraźnie wskazującą, o jakiego św. chodzi: „ S. BARTOLOME”, pomiędzy potrójnymi listkami wawrzynu. W dolnej części płaszcza , na granicy z wieńcem, widoczne pięć półwałków, z których środkowy wyraźnie zgrubiony.[6]