Goworów – dzwony kościoła  p. w.  śś. Piotra i Pawła 

Fot.: Grzegorz Rycombel

Goworów – dzwony kościoła  p. w.  śś. Piotra i Pawła 

 W latach 1598/99 murowany kościół został zbudowany również w Goworowie (Lauterbach), który w 1601 roku otrzymał także dzwon ufundowany przez Michaela von Tschirnhausa. Należy więc do najstarszych dzwonów w gminie.

N/z.: widok ogólny dzwonu w Goworowie. Fot: Grzegorz Rycombel 

To pewnie, między innymi o tym dzwonie, rachując majątek kościoła podczas swojej wizytacji kanonicznej w 1631 r. i zapisując go i i jeszcze jeden inny w księdze dekanalnej, wspomina ówczesny dziekan kłodzki Hieronim Keck. W swojej skrupulatności odnotowuje też dzwonek mszalny przy ołtarzu.[1]

Dzwon posiada sześcioramienną koronę. Do jarzma przymocowany metalowymi śrubunkami. Na kabłąkach w górnej części  podobizny kobiece, u podstawy ornamenty roślinne, boki kabłąków również posiadają zdobienia. Hełm zdobiony, zamknięty dwoma półwałkami, w tym dolnym – wyraźnie pogrubionym.

      Fot: Grzegorz Rycombel 

W górnej części płaszcza ornament roślinny zamknięty zdwojonymi półwałkami, w tym wewnętrzne – wyraźnie pogrubione.

Poniżej omówionego ornamentu inskrypcja w języku niemieckim obramiona od góry zdwojonym półwałkiem, przy  czym zewnętrzny wyraźnie pogrubiony, od dołu zamknięta zdwojonym półwałkiem, w tym zewnętrzny wyraźnie pogrubiony a także perełkowaniem w postaci eliptycznych koralików na przemian z podwójnymi „łezkami”. Poniżej piękny ornament roślinny, prawdopodobnie z liści akantu.  Między półwałkami umieszczono inskrypcję.

Fot: Grzegorz Rycombel 

A inskrypcja ta głosi: „ZVM LOB GOTES BIN ICH GOSEN MENSCH SO DV MICH HÖRST EIL VNVERDROSEN ZVM GBET VND GOTES WORT DEIN END BEDENCK GEWIS KOMT DER TODT”, czyli: „Na chwałę Bogu zostałem odlany, człeku, który głos mój słyszysz, spiesz niestrudzenie za modlitwą i za słowem Bożym, zważ swój kres, pewne to, iże nadejdzie śmierć.”[2]

W środkowej części płaszcza dobrze zachowana inskrypcja poświęcona fundatorowi dzwonu o treści: „IM  JA(H)R 1601 HAT DER EDLEGE STRENGE EHR(E)NVESTE WOLBENAMTE HER(R) MICHAEL VON TSCHIRNHAUS  POLCKENHHAIN  MITTELWALDE  SCH (-) ÖNFELD WÖLFELSDORF DIESE GLOCKE  GISEN LASSEN”, co można przetłumaczyć: „W roku 1601 surowy i szlachetnie urodzony Pan na Bolkowie, Międzylesiu, Roztokach, Wilkanowie - Michael von Tschirnhaus dzwon ten odlać kazał.”

Fot: Grzegorz Rycombel

 W dolnej części płaszcza, poniżej inskrypcji poświęconej Michaelowi von Tschirnhausowi znajdujemy dwa herby rodowe. Są one takie same jak herby rodowe w portalu Zamku Międzylesie i dworu Tschirnhausów w Roztokach

N/z.  Herb z lewej strony pod inskrypcją. W lewym górnym rogu herb Davida von Tschirnhaus und Polkenhain, czyli przodka po mieczu. Fot: Grzegorz Rycombel

 Z prawej strony zaś znajdujemy herb rodowy po kądzieli,czyli od strony matki, to herb rodziny Zampach  und Pottenstein.    

N/z.  Herb z prawej strony pod inskrypcją. W prawym dolnym rogu – jedna z wersji  herbu rodu Zampach und Pottenstein.                                                                            Fot: Grzegorz Rycombel

 Po przeciwnej stronie dzwonu, w górnej części płaszcza umieszczono kolejną inskrypcję.:

„ALSO HAT GOT DI WELT GELIEBT DAS ER GAB
VNS SEINEN EIN GEBOREN SON AUF DAS
ALLE DI AN IN GLAUBEN NICHT VERLOREN
WERDEN SONDERN DAS EWIGE LEBEN HABEN”  czyli:

„Albowiem Bóg tako świat umiłował, że syna swego jednorodzonego na to dał nam, aby zaś każdy, któren weń wierzy, nie zginął, jeno żywot wieczny posiadł.”[3]

Jak zauważył autor transkrypcji i tłumaczenia, jej treść, wykorzystana zresztą również w chorale D Minor,  opublikowanym w kompletnym zbiorze dzieł kompozytora „Bach Werke Verzeichnis”,Vol. 68: I.  Johanna Sebastiana Bacha

Fot: Grzegorz Rycombel

Poniżej, od środka ku dolnej części płaszcza plakieta z figurą Chrystusa Ukrzyżowanego. U podstawy krzyża czaszka oraz dwie klęczące postaci kobiece; Maria i Maria Magdalena.

Fot: Grzegorz Rycombel

Fot: Grzegorz Rycombel

Płaszcz od wieńca dzwonu oddziela pięć półwałków, w tym trzy pierwsze – cienkie, czwarty od góry wyraźnie pogrubiony, a piąty – pogrubiony. W środku wieńca znajdujemy dwa zdwojone i pogrubione półwałki.

    Fot:  Grzegorz Rycombel

Dzięki pogłębionej kwerendzie archiwaliów wiemy już dziś, że w Goworowie wisiały trzy dzwony. Oprócz największego, o którym do tej pory mowa, a który ważył 16 Ccetnarów, były jeszcze dwa kolejne. Środkowy dzwon, który ważył 5 centnarów, znajduje się wizerunek św. Jana Nepomucena oraz następująca inskrypcja: „Zu Gottes Lob und Ehr bin ich gegossen; die Gemeinde Lauterbach verschafft, dass ich bin gegossen.” „Zostałem odlany na chwałę i cześć Boga; to parafia Lauterbach sfinansowała moje odlanie”. Z kolei najmniejszy dzwon, pełniący jednocześnie funkcję dzwonu pogrzebowego, został odlany i zakupiony w 1758 roku.[4]

Niestety, dziś tych dwóch mniejszych dzwonów już nie ma. Zaginęły w mrokach historii, być może skruszone zębem czasu, być zarekwirowane w czasie I lub II wojny światowej i przetopione na broń, a może wiszą w którymś z niemieckich kościołów, uratowane ze złomowiska dzwonów w Hamburgu. Czas pokaże, czy uda się ustalić ich los.