Nowy Waliszów - dzwony kościoła p. w. św. Mikołaja

Fot: https://www.polskaniezwykla.pl/web/place/gallery,1,12355.html

Nowy Waliszów dzwony kościoła p. w.  św. Mikołaja

Na pierwszą wzmiankę pisaną odnoszącą się do dzwonów w Nowym Waliszowie  natknąłem się u wielebnego Christophorusa Naetiusa – duchownego, który przemierzając niestrudzenie Ziemię Kłodzką w trakcie wizytacji kanonicznej w 1560 r., zostawił ślad pisany w prowadzonej przez siebie księdze dekanalnej odnoszący się do Nowego Waliszowa, zwanego wówczas Waltherisdorf nova. Wśród spisanego z natury majątku kościoła i parafii, oprócz wielu przedmiotów sakralnych wymienia również trzy dzwony.[1]

Fot: fragment tekstu księgi dekanalnej Naetiusa traktujący o majątku kościoła w Nowym Waliszowie z: Constitutiones Synodi Comitatus Glacensis in causis religionis, 1559... s. 58

Inny z duchownych wędrujący po Ziemi Kłodzkiej w kolejnej wizytacji kanonicznej 71 lat później, bo w 1631 r. – ówczesny dziekan kłodzki -  Hieronim Keck, w swojej księdze dekanalnej wymienia już nie tylko 3 dzwony, ale także 3 dzwonki mszalne.[2]

Fot: fragment tekstu księgi dekanalnej Kecka traktujący o majątku kościoła w Nowym Waliszowie z: Constitutiones Synodi Comitatus Glacensis in causis religionis, 1559... s. 111-112

W dostępnych mi źródłach niewiele informacji odnoszących się do dzwonów kościelnych w Nowym Waliszowie udało się znaleźć. Jeden z nielicznych śladów  pochodzi dopiero z 1889 r. niemiecki historyk sztuki i konserwator zabytków  a jednocześnie Prowincjonalny Konserwator Zabytków Śląska - Hans Lutsch w pozostawionym w swoim dorobku monumentalnym, pięciotomowym dziele - „Wykazie zabytków sztuki prowincji śląskiej” w przypadku Nowego Waliszowa wymienia tylko jeden dzwon o średnicy 72 cm . Inskrypcja na dzwonie, którą przytacza Lutsch brzmiała:  „ER  SEI  DEM  VATER UND DEM  SON  UND  DEM  HEILIGEN  GEIST”, co w tłumaczeniu brzmi: „Niech będzie błogosławiony Ojciec i Syn, i Duch Święty”. Dzwon ten zawisł na nowej wieży kościelnej, której budowę ukończono w 1803 r.[3]

Fot: fragment z danymi dzwonu w Nowym Waliszowie z dzieła Hansa Lutscha,  Verzeichnis der K u n s t d e n k m ä l e r  Provinz Schlesien Band II...  s. 68

Więcej informacji o kościele i jego dzwonach znajdujemy u Josepha Köglera, który w jedej ze swoich publikacji z przełomu XVIII / XIX w. podawał, że „kościół poświęcony jest św. Mikołajowi i obchodzi coroczną rocznicę swojego poświęcenia w niedzielę po święcie Podwyższenia Krzyża Świętego. Jest to niewielka, solidna budowla pokryta gontem, w środkowej części której znajduje się drewniana, spiczasta wieża. W wieży tej wiszą obecnie trzy dzwony; na największym z nich znajduje się wizerunek św. Mikołaja z podpisem: „ST. NIKOLAUS”, oraz następująca inskrypcja: „IGNATZ BIEL, PFARR; WENZEL ECHSLER, IGNATZ FISCHER, KIRCHVATER. ANTON SCHWAIGER IN GLATZ UMGEGOSSEN 1793”, ( czyli: „IGNATZ BIEL, PROBOSZCZ; WENZEL ECHSLER, IGNATZ FISCHER, KOŚCIELNY. ANTON SCHWAIGER W GLATZ, ODLANY W 1793 R.” – przyp. aut.). Środkowy dzwon ma następujący napis, składający się z tzw. gotyckich lub mnisich liter: „ERSTEN DEM VATER UND DEM SON, UND DEM HEILIGEN GEIST.”,  (czyli: „NAJPIERW OJCU I SYNOWI, I DUCHOWI ŚWIĘTEMU” – przyp. aut.). Na najmniejszym dzwonie znajduje się również stary gotycki, ale nieczytelny napis.”[4]

Niestety, na chwilę obecną nie posiadam żadnych nowych informacji dotyczących szczegółowej charakterystyki dzwonu / dzwonów z Nowego Waliszowa. Brak też wiarygodnych informacji, co stało się dzwonami, o których pisali Naetius i Keck, a także Lutsch i Kögler. Nie udało się też na chwilę obecną ustalić, ile i jakie dzwony aktualnie wiszą na wieży kościoła.